DSI's tuchtrecht - de feiten op een rij

31-08-2016

De afgelopen anderhalve week was er veel te doen rondom een uitspraak in de tuchtzaak rond een voormalige medewerker van een bank in verband met Euribor-submissions en in dat dossier eerder door DSI opgelegde boetes. Wij hebben geconstateerd dat de berichtgeving de nodige onjuiste aannames en feitelijke onjuistheden bevatte, mogelijk deels voortkomend uit onbekendheid met het tuchtrecht en met DSI. Wij doen graag een poging tot verduidelijking.

De publieke discussie ging vooral om de hoogte van de opgelegde boetes. Wij begrijpen de verwondering hierover. Het is een omvangrijke zaak. In het buitenland werden door instanties aan een aantal personen zware straffen opgelegd en dan liggen vergelijkingen voor de hand. In die context lijken boetes van enkele duizenden euro’s zo al snel heel laag.

De publieke discussie raakte op sommige momenten ernstig vertroebeld doordat strafrecht en tuchtrecht met elkaar verward werden, terwijl dit twee heel verschillende werelden zijn. Ook lijken alle betrokken personen over één kam te worden geschoren. Wij mogen om juridische redenen niet op de zaak in gaan. Maar alle individuele omstandigheden zijn meegewogen in de strafmaat en deze waren van geval tot geval verschillend.

Belangrijk in dit kader is ook dat slechts een aantal personen een DSI-registratie had. Zonder deze registratie kan DSI tuchtrechtelijk niet ingrijpen. De zogenaamde bankierseed en het specifieke tuchtrecht voor Bankiers waren niet van toepassing, aangezien deze kwestie ruim voor de datum van de in werkingtreding van de bankierseed (1 april 2015) speelde.

Strafrecht versus tuchtrecht
Zoals het ‘straf’ in strafrecht al aangeeft, gaat het in het strafrecht grotendeels over de strafmaat. Dan is het logisch dat in dergelijke zaken de hoogte van een boete tot discussie kan leiden.

Bij tuchtrecht gaat het primair om iemand verantwoording af te laten leggen wanneer diegene zich niet aan de gedragsregels houdt. De strafmaat staat minder centraal. Tuchtrecht is er voor de correctie van gedrag, voor het overdragen van normen en om herhaling van fouten te voorkomen. In feite wordt er namens de eigen beroepsgroep geoordeeld. Dat heeft een pittige impact op de betrokkenen, want zij lopen de kans niet of minder in hun vak werkzaam te kunnen zijn.

Het strafrecht handhaaft regels die zijn vastgelegd in de wet. Het Openbaar Ministerie kan uitsluitend optreden wanner de wet is overtreden. Tuchtrecht handhaaft gedragsregels die zijn vastgelegd in gedragscodes. Tuchtrecht kan dus ook ingrijpen als gedrag weliswaar niet strafbaar is, maar wel moreel laakbaar. Wij wijzen er in dit verband op dat het Openbaar Ministerie niet tot vervolging van personen is overgegaan.

DSI-tuchtrecht en zelfregulering
Gelukkig kan zelfregulering dan nog wel iets doen, zij het beperkt in bevoegdheden en qua maatregelen afgestemd op het doel van het tuchtrecht. Circa 6100 beleggingsprofessionals zijn aangesloten bij DSI. Zij committeren zich aan de DSI-gedragscode en aan het DSI-tuchtrecht. Dit zijn zij niet wettelijk verplicht, maar gebeurt op vrijwillige basis.

Het betreft zelfregulering: de beroepsgroep spreekt op vrijwillige basis gedragsregels af en roept diegenen binnen de beroepsgroep die de regels overtreden ter verantwoording. Zo wordt – naast het strafrecht - een norm gecreëerd en bewaakt die de burger beschermt tegen kwaadwillenden in de beleggingssector.

DSI kan tuchtzaken aanhangig maken bij een onafhankelijke Tuchtcommissie op basis van meldingen dat de gedragscode door bij DSI gecertificeerde professionals overtreden is. Deze meldingen kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn van financiële instellingen, van collega’s of van consumenten. Daarnaast kan DSI naar aanleiding van berichten in de media of op basis van zelf uitgevoerd onderzoek besluiten een tuchtzaak te starten. 

Wie een veroordeling door de DSI-tuchtcommissie krijgt of een transactie treft, krijgt daarvan een aantekening in het DSI-register. Dankzij het openbare karakter van het register wordt de kans op een opdracht of nieuwe baan in de financiële sector aanzienlijk kleiner.

Wie doet wat?
Ook bleek dat in de discussie de drie verschillende instanties DSI, de Stichting Tuchtrecht Banken en het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) door elkaar werden gehaald. Deze organisaties doen echter alle drie geheel iets anders.

DSI
Stichting DSI is het zelfreguleringsinstituut van met name de beleggingssector waarbij zo’n 6100 individuen zich vrijwillig hebben aangesloten. Zij werken niet alleen voor banken, maar voor allerhande instellingen in voornamelijk de beleggingssector. Doel van DSI is het bevorderen van integriteit en deskundigheid. Daarmee worden nadrukkelijk ook de belangen van beleggende particulieren gediend.

We bieden een gesloten systeem van personeelsscreening (preventief), educatie (toetsing), tucht (aanspreken van individuen die de DSI gedragsregels overtreden) en een openbaar register. DSI kan als aanklager zaken aanhangig maken bij de onafhankelijke DSI Tuchtcommissie. Alleen DSI-gecertificeerden kunnen door ons worden aangesproken op hun gedrag. Klik hier voor een kort filmpje over wat DSI doet.

Stichting Tuchtrecht Banken
Stichting Tuchtrecht Banken is opgericht om door middel van zelfregulering uitvoering te geven aan het tuchtrecht behorende bij de wettelijk verplichte bankierseed. De bankierseed ging op 1 april 2015 in en alleen kwesties die op of na die datum hebben plaatsgevonden kunnen worden behandeld.

Het tuchtrecht voor banken betreft uitsluitend bankmedewerkers. Circa 87.000 bankmedewerkers hebben de eed af moeten leggen en ondertekenen. Dit is dus niet vrijwillig. Breekt één van hen de gedragsregels behorende bij de bankierseed, dan kan de persoon worden gedaagd voor de onafhankelijke Tuchtcommissie.

Doel van Tuchtrecht Banken is het ter verantwoording roepen van bankmedewerkers die de gedragsregels behorende bij de bankierseed hebben overtreden. Ook hier staat niet de (hoogte van) de eventuele boete of schikking centraal, maar het aanpakken van onprofessioneel gedrag. DSI biedt logistieke en administratieve ondersteuning aan Tuchtrecht Banken en treedt op als aanklager. Ga voor meer informatie naar de website van de stichting Tuchtrecht Banken.

Kifid
Bij het Kifid kunnen particulieren terecht die een klacht hebben tegen een financiële instelling. Het gaat hierbij dus niet om individuen, zoals bij DSI of Stichting Tuchtrecht Banken, maar om bedrijven. Bij Kifid kan ook om schadevergoeding gevraagd worden. Dit kan niet bij DSI of Stichting Tuchtrecht Banken. Meer informatie over het Kifid vindt u hier.

Wij hopen dat bovenstaande een beter inzicht geeft in wat DSI is en doet. DSI heeft maar één missie en dat is het bevorderen en bewaken van integriteit en deskundigheid in de beleggingssector. Met circa 25 medewerkers wordt daar iedere dag hard aan gewerkt. Met personeelsscreening die de norm stelde voor de financiële sector. Met periodieke  toetsing op integriteit, kennis en vakbekwaamheid. Met tuchtrecht én met ons openbare register, dat instrumenteel is voor onze taak: het bevorderen van integere en deskundige beleggingsdienstverlening waarop de consument mag vertrouwen.